No.48
1. [සිද්ධම් මහ]රජ වහබයහ ම (හ)රටි (ය චූළ-රෝහණ)-බොජික-අමතිය හොණයහ
2 -[ත] (අමති දෙ)ව නකය පජි[න-ක] ර බුජමිනි ....1 (කනි) [මහ]-තුබෙ කරවය රජ වහබයහ.
3. අරචය ප[හ ]ණි[ය]-කෙතහි.............. කර- විහරහි මහතුබහි දිනෙ
4. වපෙ-දෙ-දකෙ [හි] .....හ ක..KA2 කුබ.... කුබර KA 4 කරහෙනය KA 2 බ(ම)-
5. නවිලහි KA 3 මහචපහනිය[හි4]……………… ... KA කිරිදිවතය KA 2 පහණවිල-
6. තහි කිරි [ඊ] මෙ [දො-වි] සිති කිරියකහි……………… ..මහතුබහි දකරනිය චත-මුද-වෙති
7. -යහි හවජර තිණි-කල තෙල මකනකෙ උතිරික අති හිතු තුබහි ජිණ-පඩිසතරි
8 -ය දජ-අරුවනකෙ ච තුබහි කම කරන දිවස හමණන අතය බත හද (රක)-
9. හට දින කොලහොබකහි දො-කරිහකෙ KA 2.
යහපතක් වේවා! (අමාත්ය දෙ) ව නාග,3 හොනයාගේ4 පුත්, (රෝහන හි නියෝජ්ය ආණ්ඩුකාරවරයා සහ ප්රධාන සීමා නිලධාරියා) - මහා වසභ රජුගේ අමාත්යවරයෙක්, නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ5 පරිපාලනය කරමින් සිටිය දී, වන මහා ස්ථූපය6 ඉදි කිරීමට හේතු විය ………….. සහ වසභ රජුට දැනුම් දීමෙන් පසු7, පහණිය8 කුඹුරු යායේ ……….... කර ආරාමය ……………………… (සීසෑම සඳහා) වැසී වාර දෙක තුළ වැපිරීමට9 …………………… කරිස යායක් ............... කරිස යාය හතරක් 10 ……………… බමසාවිලහි කර-හෙනයෙන් කරිස තුනක් ...............… මහාචපහහනියාවේ ………… ……………. කරිසයක්10 ………….. කිරිදිවටින් කරිස දෙකක්, පහණවිලෙන් කරිසයක් ................ මෙම කරස් විසි එකෙන්11 ................ තෙල්12 සමඟ ආලේප කිරීම සඳහා , සෑම වසර තුනකට වරක්13 මහා ස්තූපයේ ජලය උල්පත්14 සහ සහ මහාථූපය මුදුනේ ගරාදි වැට15 සඳහාත්, යම් ආකාරයෙන් නවාතැන් තිබේ නම් එහි මුව හම්17 (බුමුතු) ඇතිරීම සහ ස්තූපයේ පතාක18 එසවීම සඳහා යොදාගත යුතුය. කොලහොබකල්19 හි කරසා දෙක, උත්සවවලට සහභාගී වන20 දිනවල භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා ආහාර21 නඩත්තු කිරීම සඳහා ලබා දී ඇත.
1.
සමහර විට අස්ථානගත වී ඇති අක්ෂර විහාරයේ නම විය හැකි අතර, එහි අවසාන අකුරු වන බර ඊළඟ පේළියේ සංරක්ෂණය කර ඇත. සමහරවිට නම පජිනා-කර-විහර විය හැක.
2.
කරිස සඳහා KA සංකේතය දක්වා ඇත
3.
පරිවර්තනය රඳා පවතින්නේ පාඨයේ නැති වූ අකුරු ප්රතිස්ථාපනය මත ය.
4.
හොනයා ව්යුත්පන්න වී ඇත්තේ සංස්කෘත ස්වර්ණ, පාලි සොන්න යන්නට ක උපසර්ගය එකතු කිරීමෙනි
5.
පජින කර බුජමෙනි: පජින යනු පාලි: පාචින; කර යනු සංස්කෘත පර; සාහිත්යානුකූලව බුජමෙනි යන්නෙහි තේරුම 'කමින් සිටිය දී' පිටුව 80 බලන්න.
වෙරළ තීරයේ පරිපාලනය සඳහා වගකිව යුතු නිලධාරියා බොහෝ විට වරායවලින් සහ ධීවර ගම්මානවලින් මුදල් අය කර ගත්තේය.
6.
විහාරයේ නම බොහෝ විට පජින-කර විය හැකි අතර, අවසාන අකුරු දෙක 1.3 දී සංරක්ෂණය කර ඇත.
7.
අරකය සංස්කෘත ආරොචය
8.
පහිය-කට- සංස්කෘත පාසානක ක්ෂේත්ර: පාලි පාසාන කෙත්ත
9.
වප දක (හි ……………) වප පසුකාලීන භාෂාවෙන් එකම ස්වරූපයෙන් දක්නට ලැබෙන අතර එහි අර්ථය වන්නේ ‘වපුරන’ දි- දෙක ආලෝකමත් කිරීමයි. ‘ජලය දෙකක්’ පාලි හි පුබ්බන සහ අපරන සමඟ සැසඳිය හැකිය, එහි අර්ථය ‘මුල් වැසි’ සහ ‘පසු වැසි ’යන්නයි. ක ට පසුව ඇති අකුරු තුනේ හෝඩුවාවන් හාන යන වචනයට අනුරූප මූලයෙන් සංස්කෘත හිදන වාචික නාම පදයක් යෝජනා කරයි
10.
කරස ලකුණ සහ සංඛ්යාත්මක සංඛ්යා මගින් ලබා දී ඇත.
11.
දො-විසිලි කරියහි. පෙළෙහි ඒකීය අංකය භාවිතා වේ. හැඳින්වීම බලන්න.
12.
තෙල මකනක: - මක යන ක්රියා පදය නව පරිත්යාග යන්න සමඟ සිටියි. සමාන මූල සම්භවයක් ඇති වක, ම > ව ලෙස වෙනස් වීමත් සමඟ අර්ථය ආරක්ෂා වී ඇත
13.
හවජර තිනි කල-: සාහිත්යානුකූලව අවුරුදු තුනක කාලයක් තුළ
14.
දකරනිය යනු වෙනත් තැනක හමු නොවූ වචනයකි, එය අර්ථකථනය කර ඇත්තේ සංස්කෘත උදක සහ හරුනිය සමඟ සමාන කිරීමෙනි.
15.
චත මුද- වෙටියා- චෙත යනු ස්ථූපයේ හි ඡත්රය (ඡත්ත) ය, මූද-වෙටි යනු පාලී මුද්ද-වෙඩි ය. ඡත්රය සහ ගරාදිය හෝ ඡත්රයට සම්බන්ධ ගරාදී පීලි ලෙස අර්ථ දැක්විය නොහැක. මහාවංසෙහි දැක්වීමට සාක්ෂි ඇති බැවින් හතරැස්කොටුවට ඉහළින් ඇති ස්ථූපයේ සමස්ත ව්යුහය ඡත්ත ලෙස හැඳින්වූ බවට අර්ථ නිරූපණය කළ හැකිය. පහත අංක 92 හි ඇති චෙතහි චත මූද වෙටියට යන ප්රකාශනය ද සසඳා බලන්න.
16.
උතිරික අති හිටු අති හටු යනු නූතන ඇත හො
17.
ජින-පඩි සතරිය ඉහත පිටුව 68 බලන්න.
18.
දජ අරුවනක: දජ = සංස්කෘත අරවනක සඳහා ධ්වජ. අකාරාදිය සහ හැඳින්වීම බලන්න.
19.
කොල-හොබක: ක-උපසර්ගය එකතු කිරීමත් සමඟ හොබක යනු සංස්කෘත ස්වභ්ර සහ පාලියෙන් සොත්භ යන්නට සමාන වේ.
20.
බට-හදරක: දෙවන වචනය කියවීම සැක සහිත ය, එය සංස්කෘත සන්ධාරක සමඟ සමාන කර ඇත.
21.
තුබහි කම කරණ දිවස: මෙම වාක්ය ඛණ්ඩයේ කම යන වචනය භාවිතා කරනුයේ පූන-කම් නූතන සිංහලයේ පින්-කෙත යනුවෙනි. අළුත්වැඩියා කිරීම වැනි කාර්යයන් සඳහා නොවේ. පවත්වන ලද, කිසිදු අරමුණක් නැත.